6 oktober 2026

Kabinet: maak eens werk van gezinsvriendelijk beleid!

Op Prinsjesdag presenteerde dit kabinet de Miljoenennota en het Belastingplan. Nu is de Eerste Kamer aan zet om daar iets van te vinden. Peter Schalk maakte zich hard voor het gezin en medische ethiek. Ook qua financiële degelijkheid is het nodig op te merken. U leest zijn bijdrage hieronder.

Mevrouw de Voorzitter, het is morgen precies een half jaar geleden dat de minister-president  hier was voor het debat over de regeringsverklaring, en toen heb ik hem een raadseltje verteld. Even in het kort voor de andere ministers en staatssecretarissen, dat ging over die oude man die onderweg naar een stad op een splitsing kwam en niet wist welke weg hij zou nemen. En over dat kleine jongetje dat zei: “Deze weg is heel kort, maar ook heel lang. De andere weg is heel lang maar ook heel kort.” En toen liep het jongetje hard weg en liet de oude man helemaal alleen achter.

Welnu, de oplossing van dit raadsel leek toen zo simpel. Nu, een half jaar verder moet ik wel met een bekende Bijbelse uitdrukking zeggen: “Hoe lang hinkt gij op twee gedachten?” Dat ging destijds over het kiezen tussen het dienen van God of van de afgoden. Vandaag gaat het hinken op twee gedachten om de keuze voor links of voor rechts. Allebei tegelijk gaat niet, Nederland snakt naar een vaste koers in het landsbelang.

Sinds vorige week lijkt het erop dat het kabinet de korte weg kiest, door over links te gaan door voor dit moment de bezuinigingen op de sociale zekerheid te parkeren. Dat uitstel wordt door vakbonden en linkse partijen als een overwinning gezien, maar de euforie zal wel snel versmoren als duidelijk wordt waar de rekening komt te liggen. Immers, de grote vraag is wat er gebeurt met de begrotingen als de kaasschaaf gehanteerd gaat worden.

  • Hoe voorkomt het kabinet dat het gedoe opnieuw begint bij de begrotingen, en straks bij de Voorjaarsnota?

Het is duidelijk: als het kabinet de korte route kiest over links, dan hebben we er heel wat problemen bij: dan wordt de boerenstand hard geraakt en worden we voor ons voedsel afhankelijk van het buitenland, de ondernemers worden gekraakt en de economie gaat op slot, de energievoorziening komt niet op orde en de energierekening wordt onbetaalbaar. Daar gaan we lang last van houden.

Wat de SGP betreft kan het kabinet nog steeds kiezen voor de meer rechtse route, met realistisch bestuur en gedegen financieel beleid. Daar zijn wíj vóór, net als vóór het gezin, vóór het leven, vóór Israël, vóór de boeren en vóór de ondernemers, vóór inperking van de asielinstroom en vóór onze veiligheid met sectoren als politie en defensie.

Ik loop een aantal van deze punten even langs:

Eerst het gezin, dat staat voor de SGP voorop als hoeksteen van de samenleving, daar moet warmte en geborgenheid zijn. Dat vraagt om stabiele gezinnen, waarin kinderen mogen rekenen op ouders die voldoende inkomen hebben om binnen het gezin zelf keuzes te maken. En daar schort het aan bij de plannen van het kabinet. Opnieuw komen de eenverdieners er bekaaid af. De kloof tussen een- en tweeverdieners wordt zelfs nog vergroot door de verhoging van de arbeidskorting. Terwijl de minister-president bij het debat over de regeringsverklaring hier een toezegging heeft gedaan “de Kamer uiterlijk bij de Miljoenennota inzicht te geven in de uitwerking van de nieuwe kindregeling en de gevolgen daarvan voor het verkleinen van de kloof tussen een- en tweeverdieners.”

  • Waar kan ik de inlossing van deze belofte terugvinden in de Miljoenennota?

Mevrouw de Voorzitter, ik zei het al, kinderen hebben recht op geborgenheid en warmte, veiligheid en zorg. Die bied je niet door te komen met een verregaande wet over draagmoederschap, louter om de kinderwens van iemand anders te vervullen. Terwijl je van tevoren weet dat een kind de meest fundamentele relatie kwijtraakt, namelijk die met de moeder die haar kindje 9 maanden onder het hart heeft gedragen.

  • Is de regering bereid een pas op de plaats te maken, en om het belang van het kind centraal te gaan stellen?

In dat gezin moet je veilig zijn, ook al ben je nog heel klein. Ja, zelfs al ben je nog in de moederschoot. Jaar in jaar uit waarschuwt de SGP tegen de toenemende abortusaantallen: inmiddels rond de 40.000 per jaar!! Dat is meer dan 100 per dag! Zomaar 1 vraag:

  • Is de premier echt van mening dat dit allemaal noodgevallen zijn?

En dan is het toch schokkend als je deze zomer hoort van een proef met late abortussen op sociale gronden. Kinderen waarvan de geboorte wordt opgewekt na 22 tot 24 weken zwangerschap, en die gewoon levensvatbaar zijn. Die vervolgens niet verzorgd worden, zodat ze vanzelf wegsterven. Dat is toch ten hemel schreiend!! Letterlijk!!

Hoe ziet de minister-president dat, eerst puur juridisch:

  • Valt dit onder dood met voorbedachten rade, of dood door schuld?
  • En moreel gezien: wat is het verschil tussen zo’n ongeboren kindje van 23 weken en één van 25 weken, of één van 39 weken zwangerschap?
  • Is de regering bereid deze pilot stil te leggen, en eerst een fundamenteel debat te voeren over het afwijken van de bestendige wetstoepassing?

Mevrouw de Voorzitter, veiligheid is niet alleen nodig binnen de gezinnen, maar ook in ons land. Vandaag mogen we wel diep respect uitspreken voor onze politiemensen. Als je ziet wat die voor de kiezen krijgen, dat is onbeschrijflijk. En het gaat van kwaad tot erger. Het is zonneklaar dat onze politie vooral geconfronteerd wordt met beroepsrelschoppers, die elke gelegenheid aangrijpen om de openbare orde te verstoren.

  • Waarom komen deze relschoppers als ze wetten overtreden weg, meestal zonder boete of zelfs zonder geregistreerd te worden?
  • Welke mogelijkheden biedt het snelrecht, om mensen op te pakken, en hen ook op te laten draaien voor door hen veroorzaakte schade?

Onze veiligheid vraagt ook om een blik op het wereldtoneel, en dan kom ik bij onze defensie. Defensie, dat gaat over het geheel van maatregelen, middelen en de krijgsmacht waarmee een land zichzelf en bondgenoten beschermt tegen aanvallen en bedreigingen. Dat geldt voor ons land, maar natuurlijk ook voor al die landen in de brandhaarden van deze wereld. Binnen de NAVO staan we pal voor het recht van zelfverdediging van al onze bondgenoten.

  • Geldt dat ook voor landen die geen onderdeel zijn van de NAVO, zoals Oekraïne, Soedan, Israël, Somalië, de Democratische Republiek Congo?

Wereldwijd is er veel aan de hand. Dat heeft ook consequenties voor de enorme migratiestromen, die ook NL raken. De fractie van de SGP was van mening dat de Asielnoodmaatregelenwet een goede stap was, maar helaas heeft die wet het uiteindelijk niet gehaald, toen door een aantal partijen in deze Kamer om opportunistische redenen de medemenselijkheid die in een novelle werd aangereikt niet werd aanvaard. Veel partijen verwezen destijds naar het Migratiepact.

  • Kan de minister-president aangeven wat de effecten van dat pact zijn?
  • En er is veel overlast van asielzoekers. Is het met snelrecht mogelijk om mensen die zich hier niet weten te gedragen snel terug te zenden?

Mevrouw de Voorzitter, de SGP vraag ook aandacht voor de boeren. Onze boeren verdienen onze steun. Zij zorgen voor de voedselvoorziening, en ze dragen mede zorg voor natuur en milieu, door te innoveren, door mee te doen aan agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Maar het wipwap-beleid van de laatste decennia brengt hen tot wanhoop. De generieke uitstootnorm in het laatste plan van de regering vraagt onhaalbare investeringen voor de boeren, juist de extensieve bedrijven worden hard geraakt en provinciale gebiedsprocessen worden doorkruist.

  • Hoe gaat de regering de onlangs aangekondigde maatregelen zo ombuigen dat het behapbaar is voor onze boerenbedrijven?

Boeren zijn ook nog eens ondernemer, net als al die mensen in tal van sectoren die hun ondernemerschap tonen, die zorgen voor economische impulsen.

  • Wanneer gaan de ondernemers iets merken van de ambitie van het kabinet om te snoeien in regelgeving?

Mevrouw de Voorzitter, tot slot, toch nog iets over de minderheidscoalitie:

Er is een opmerkelijk verhaal over David, die koning werd over alle twaalf stammen van Israël. In de kronieken van Israël is genoteerd wat elke stam aanbracht. De ene stam had 4.000 soldaten, de volgende 7.000, ook een stam met 20.000 en zelfs één met 50.000 krijgers. En dan staat er ineens een stam tussen genoemd met 200 man. Een minderheid zou je kunnen zeggen. Maar weet u wat daarover staat in de Bijbel: dat waren mannen met verstand van de tijden.

Verstand van de tijden! Dat hebben we nodig. Dat we gaan verstaan, zien, begrijpen wat er nu eigenlijk echt aan de hand is. In de Bijbel zien we keer op keer, dat het niet goed gaat als we God, de Schepper van hemel en aarde, vergeten. Dan loopt het spaak. Als je kijkt naar de problemen in ons land, dan lijken ze wel onoplosbaar. Wordt het niet eens tijd om ons te bezinnen, terug te keren naar Gods goede geboden die heilzaam zijn?

Verstand van de tijden. In de Statenvertaling van de Bijbel staat een mooie kanttekening, een toelichting op die term: “Dat is, verstandige en ervaren mannen, die goeden raad konden geven, op welken tijd men allerbest wat zou mogen of kunnen doen of laten, hetzij in de krijg en de regering, of ook in de landbouwerij”.

Mevrouw de Voorzitter, dat wens ik het kabinet toe: verstand van de tijden!!